О проекте
PromiseWatch KZ — независимый гражданский проект, цель которого — систематический мониторинг предвыборных обещаний политических партий и депутатов Мажилиса Парламента Республики Казахстан седьмого созыва (выборы 2023 года).
Проект не аффилирован ни с одной политической партией, государственным органом или финансовой организацией. Все данные основаны на открытых публичных источниках.
PromiseWatch KZ — Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің жетінші шақырылымы (2023 жылғы сайлау) саяси партияларының сайлауалды уәделерін жүйелі бақылауға арналған тәуелсіз азаматтық жоба.
Жоба ешбір саяси партиямен, мемлекеттік органмен немесе қаржы ұйымымен байланысты емес. Барлық деректер ашық қоғамдық дереккөздерге негізделген.
Как отбираются обещания
В базу данных включаются обещания, соответствующие следующим критериям:
- Обещание зафиксировано в официальной предвыборной программе партии, опубликованной к выборам в Мажилис 2023 года.
- Обещание конкретно и измеримо: содержит числовой показатель, временной горизонт или чёткое описание целевого результата.
- Обещание находится в сфере компетенции законодательной власти или поддаётся верификации через официальную статистику.
- Обещание было публично озвучено лидерами или представителями фракции в ходе кампании.
Из базы исключаются декларативные заявления без конкретных показателей («будем защищать права граждан»), а также обещания, относящиеся исключительно к полномочиям исполнительной власти без парламентарного механизма реализации.
Деректер базасына мынадай өлшемдерге сай уәделер енгізіледі:
- Уәде 2023 жылғы Мәжіліс сайлауына дейін жарияланған партияның ресми сайлауалды бағдарламасында тіркелген.
- Уәде нақты және өлшемді: сандық көрсеткішті, уақыт шеңберін немесе мақсатты нәтиженің нақты сипаттамасын қамтиды.
- Уәде заң шығару билігінің құзыретіне жатады немесе ресми статистика арқылы тексеруге болады.
- Уәде науқан барысында фракция басшылары немесе өкілдері тарапынан жария түрде жарияланды.
Нақты көрсеткіштері жоқ декларативті мәлімдемелер («азаматтардың құқықтарын қорғаймыз»), сондай-ақ парламенттік іске асыру тетігінсіз тек атқарушы биліктің өкілеттіктеріне жататын уәделер базадан алынып тасталады.
Статусы обещаний
Каждому обещанию присваивается один из пяти статусов на основе анализа доступных данных:
Қолжетімді деректерді талдау негізінде әрбір уәдеге бес мәртебенің бірі беріледі:
Выполнено
Обещание реализовано в полном объёме. Существуют измеримые, верифицируемые доказательства: принятый закон, официальная статистика, опубликованный отчёт или иной публичный документ, подтверждающий достижение заявленного результата.
Уәде толық орындалды. Өлшемді, тексерілетін дәлелдемелер бар: қабылданған заң, ресми статистика, жарияланған есеп немесе жарияланған мақсатқа жетуді растайтын өзге де мемлекеттік құжат.
Частично выполнено
Есть подтверждённый прогресс в направлении заявленной цели, однако она не достигнута в полном объёме. Используется, когда реализована часть обещания, либо процесс идёт, но значительно медленнее запланированного.
Жарияланған мақсатқа қарай расталған прогресс бар, бірақ ол толық көлемде қол жеткізілмеген. Уәденің бір бөлігі іске асырылған немесе процесс жоспарланғаннан баяу жүреді.
В работе
Реализация обещания запущена и продолжается: программа утверждена, проекты ведутся, сроки исполнения ещё не истекли. Подтверждённого полного или частичного результата пока недостаточно для статусов «Выполнено» или «Частично выполнено».
Уәдені іске асыру басталды және жалғасуда: бағдарлама бекітілді, жобалар жүргізілуде, орындау мерзімі әлі келмеген. «Орындалды» немесе «Ішінара орындалды» мәртебесі үшін расталған нәтиже әзірге жеткіліксіз.
Не выполнено
Срок, указанный в обещании, истёк без достижения результата. Либо существуют публичные свидетельства того, что партия отказалась от реализации инициативы или она была официально отклонена.
Уәдеде көрсетілген мерзім нәтижесіз аяқталды. Немесе партияның бастаманы жүзеге асырудан бас тартқаны немесе оның ресми түрде қабылданбағаны туралы жария куәліктер бар.
Нет данных
Недостаточно публичной информации для обоснованной оценки. Это может быть связано с непрозрачностью методологии подсчёта, отсутствием официальной отчётности или тем, что срок реализации обещания ещё не наступил.
Негізделген баға беру үшін жеткілікті жария ақпарат жоқ. Бұл есеп берудің мөлдір болмауына, ресми есептіліктің жоқтығына немесе уәдені орындау мерзімі әлі келмегеніне байланысты болуы мүмкін.
Ухудшение
Ситуация в соответствующей сфере ухудшилась по сравнению с базовым периодом (до выборов 2023 года), несмотря на обещание улучшения. Применяется только при наличии подтверждённых данных об ухудшении.
Уәдеге қарамастан, тиісті салада жағдай 2023 жылғы базалық кезеңге қарағанда нашарлады. Нашарлаудың расталған деректері болғанда ғана қолданылады.
Источники данных
Для оценки статуса каждого обещания используются исключительно публичные, верифицируемые источники:
- Официальный сайт Мажилиса Парламента РК (parlam.kz) — стенограммы заседаний, законопроекты, депутатские запросы.
- Бюро национальной статистики Республики Казахстан — официальные статистические данные по экономике, занятости, социальным показателям.
- Открытый бюджет (budget.gov.kz) — данные о финансировании государственных программ.
- Официальные сайты министерств и ведомств — годовые отчёты, планы, программы развития.
- Правовая система «Adilet» — тексты законов, постановлений и нормативных актов.
- Независимые аналитические материалы НПО, исследовательских центров и международных организаций.
- Публикации крупных казахстанских СМИ в части, подтверждённой документальными источниками.
Әрбір уәденің мәртебесін бағалау үшін тек жалпыға қолжетімді, тексерілетін дереккөздер пайдаланылады:
- Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің ресми сайты (parlam.kz) — отырыстардың стенограммалары, заң жобалары, депутаттардың сауалдары.
- Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросы — экономика, жұмыспен қамту, әлеуметтік көрсеткіштер бойынша ресми статистикалық деректер.
- Ашық бюджет (budget.gov.kz) — мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландыру туралы деректер.
- Министрліктер мен ведомстволардың ресми сайттары — жылдық есептер, жоспарлар, даму бағдарламалары.
- «Adilet» заңнама жүйесі — заңдар, қаулылар және нормативтік актілер мәтіндері.
- ҮЕҰ, зерттеу орталықтары мен халықаралық ұйымдардың тәуелсіз аналитикалық материалдары.
- Құжаттық дереккөздермен расталған ірі қазақстандық БАҚ жарияланымдары.
Периодичность обновления
База данных обновляется каждые 6 месяцев. Для каждого обещания фиксируется дата последнего обновления. Внеплановые обновления производятся при появлении значимых событий: принятие закона, выход официального отчёта, публичное заявление фракции.
Исторические статусы сохраняются. Если статус обещания меняется, это фиксируется в комментарии с указанием даты и причины изменения.
Деректер базасы әр 6 айда жаңартылады. Әрбір уәде үшін соңғы жаңарту күні тіркеледі. Заң қабылданған, ресми есеп шыққан, фракцияның жария мәлімдемесі жасалған жағдайда кезектен тыс жаңартулар жүргізіледі.
Тарихи мәртебелер сақталады. Уәденің мәртебесі өзгерсе, бұл өзгерту күні мен себебі көрсетіліп комментарийде тіркеледі.
Ограничения и допущения
Мы стремимся к максимальной объективности, однако признаём следующие ограничения:
- Часть данных, необходимых для верификации, не является публично доступной или публикуется с задержкой.
- Некоторые обещания изначально сформулированы неконкретно, что затрудняет установление чётких критериев оценки.
- Связь между действиями парламентской фракции и достигнутым результатом не всегда поддаётся прямой верификации.
- Проект охватывает только те обещания, которые удалось зафиксировать из открытых источников.
Если вы обнаружили ошибку, неточность или располагаете дополнительными источниками — пожалуйста, свяжитесь с командой проекта.
Біз барынша объективтілікке ұмтыламыз, бірақ мынадай шектеулерді мойындаймыз:
- Тексеру үшін қажетті деректердің бір бөлігі жалпыға қолжетімді емес немесе кешеуілдетіп жарияланады.
- Кейбір уәделер бастапқыда нақты тұжырымдалмаған, бұл бағалаудың нақты өлшемдерін белгілеуді қиындатады.
- Парламенттік фракцияның іс-әрекеттері мен қол жеткізілген нәтиже арасындағы байланыс әрдайым тікелей тексерілмейді.
- Жоба тек ашық дереккөздерден тіркелген уәделерді ғана қамтиды.
Егер сіз қате, дәлсіздік тапсаңыз немесе қосымша дереккөздеріңіз болса — жоба командасымен хабарласыңыз.